مرکز آمار ایران چند سالی بود که گزارش های خود درباره نرخ تورم را به صورت عمومی منتشر نمی کرد

مرکز آمار ایران در اقدامی کم سابقه در سال های اخیر گزارش‌ خود را درباره نرخ تورم در این کشور به شکل عمومی منتشر کرده است.

مطابق قانون برنامه پنجم توسعه، بانک مرکزی ایران، متولی اصلی اعلام نرخ تورم است و مرکز آمار هم گرچه نرخ تورم را ماهانه محاسبه می‌کند اما آن را فقط در اختیار سازمان های دولتی قرار می دهد.

گزارش های منتشر شده مرکز آمار ایران، با آمار اعلام شده از سوی بانک مرکزی تفاوت هایی دارد.

نرخ تورم اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران برای اردیبهشت ماه سال جاری خورشیدی ۱۶.۷ درصد است در حالی که بانک مرکزی نرخ تورم در همین ماه را ۱۴.۲ درصد اعلام کرده بود.

با این همه نرخ تورم محاسبه شده توسط مرکز آمار ایران از فروردین سال گذشته تا آبان ماه همان سال، نسبت به عدد اعلامی از سوی بانک مرکزی کمتر است اما از ماه آذر به بعد، گزارش مرکز آمار نشان می دهد که نرخ تورم بیش از رقمی است که بانک مرکزی اعلام کرده است.

اگرچه نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مرکزی از آذر سال گذشته تا فرودرین ماه سال جاری خورشیدی ۱۳.۲ درصد است اما نرخ اعلامی مرکز‌ آمار ۱۵.۳ درصد است که بیش از دو درصد تفاوت با گزارش بانک مرکزی نشان می دهد.

پس از اجرای قانون حذف یارانه ها و افزایش قیمت ها، نرخ تورم سیر صعودی پیدا کرده است و برآوردها نشان می دهد که در ماههای آینده نیز این روند ادامه خواهد یافت.

در سال های اخیر درباره گزارش های اقتصادی که از سوی دولت دهم منتشر می شود، اختلاف نظرهایی میان مجلس و دولت وجود داشته است.

این اختلافات درباره صحت و دقت و شاخص های اندازه گیری و محاسبه آمار از جمله رشد اقتصادی و نرخ تورم بوده است.

مصطفی پور محمدی، رئیس سازمان بازرسی کل کشور که زیر نظر قوه قضائیه ایران اداره می شود گفته بود که "حدود ده موضوع مهم آماری مثل نرخ تورم، بیکاری، نقدینگی، تولید ناخالص ملی و نرخ رشد را در دستور گذاشته ایم که این آمارها را مستقل از نهادهای اعلام کننده به عنوان نظارت بر اعلام آمار، مورد بررسی قرار دهیم."

به گفته آقای پورمحمدی این اقدام نه تنها از سوی سازمان بازرسی بلکه با مشارکت تمامی دستگاههای نظارتی خواهد بود.

نحوه محاسبه تورم

تورم به معنی افزایش سطح عمومی قیمت هاست و نرخ آن در ایران با محاسبه قیمت ۳۵۹ قلم کالا و خدمات مصرفی تعیین می شود.

برای محاسبه نرخ تورم، بانک مرکزی هر ماه آمار قیمت کالاها و خدمات مصرفی را در مناطق شهری و روستایی تهیه و با بررسی آن، نرخ تورم را تعیین می کند.

با آنکه نرخ تورم هر ماه محاسبه می شود اما نرخ رسمی تورم بر اساس تغییرات یک ساله تعیین می شود.

کالاها و خدماتی که در محاسبه نرخ تورم مورد استفاده قرار می گیرد، عبارتند از: "خوراکی ها و آشامیدنی ها"، "دخانیات"، "پوشاک و کفش"، "مسکن"، "آب و برق"، "گاز و سایر سوخت ها"، "اثاث و لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه"، "حمل و نقل و ارتباطات"، "تحصیل، بهداشت و درمان"، "تفریح و امور فرهنگی"، "رستوران و هتلداری" و "کالاهای و خدمات متفرقه".